- 26 March 2015
- By TourkikaNea.gr
- 1 Comments
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΓΚΑΓΚΑΟΥΖΟΥΣ
Την περασμένη εβδομάδα όποιος δεν μετείχε στην εκδήλωση που οργάνωσε η ΠΕΚΕΜ, έχασε. Τι έχασε ; Μια όμορφη και καθαρή τουρκική γιορτή.
Κατά την παρουσίαση του βιβλίου που εξέδωσε η ΠΕΚΕΜ με ποιήματα και ιστορίες από νέους Γκαγκαούζους, η φωνητική, η δομή των φράσεων και οι πεντακάθαρες χρησιμοποιούμενες λέξεις και φράσεις, ήταν κάτι που άξιζε να το ακούσει κανείς. Η πρώτη μου γνωριμία με τους Γκαγκαούζους ήταν όταν είχα κάνει έρευνα ως δημοσιογράφος στην περιοχή της Ορεστιάδας.
Όταν η Τουρκία το 1989 ανακάλυψε τους Γκαγκαούζους Τούρκους , η εφημερίδα Μιλλιέτ στην οποία είχα κάνει το πρώτο μου βήμα στην δημοσιογραφία , μου είχε δώσει το καθήκον να ερευνήσω τους Γκαγκαούζους που ζούνε στην Ελλάδα. Στα επόμενα χρόνια είχα την ευκαιρία να γνωρίσω σε συνέδρια και σεμινάρια που οργάνωσε η ΤΙΚΑ τους Γκαγκαούζους αδερφούς μας που ζούνε στην Μολδαβία. Έτσι στήθηκαν μεταξύ μας φιλίες.
Το 1999 είχα την ευκαιρία να επισκεφτώ την αυτόνομη περιοχή της Γκαγκαουζίας και να συναντηθώ με τους Γκαγκαούζους διανοούμενους που ζούνε εκεί. Μετά από πρόσκληση από το πανεπιστήμιο του Κόμρατ, μαζί με κάποιους φίλους από την Δυτική Θράκη, επισκεφτήκαμε το Κόμρατ και άλλες κωμοπόλεις και ,μετείχαμε στην 4η Γιορτή Τουρκικού Πολιτισμού Και Τέχνης Βαλκανίων.
Σε εκείνο λοιπόν το ταξίδι, γνώρισα από κοντά τους Γκαγκαούζους και την κουλτούρα τους. Παρατήρησα το πόσο ισχυροί είναι οι δεσμοί αίματος μας στην γλώσσα, στις παραδόσεις και στα έθιμα μας.
……………..
……………..
Η τουρκική κοινότητα των Ορθόδοξων Χριστιανών Γκαγκαούζων ζει εκτός από την Γκαγκαουζία που είναι στην νότια Μολδαβία, σε Ουκρανία, Βουλγαρία, Ελλάδα, Ρουμανία, FYROM, Τουρκία, Καζακιστάν και Ουζμπεκιστάν.
……………….
……………….
Χουλιά Εμίν
Εφ. Γκιουντέμ 23/3/2015
Σχ : Σε όλο το κείμενο η γράφουσα υποστηρίζει βέβαια πως πρόκειται για πεντακάθαρους Τούρκους με τουρκικό πολιτισμό ήθη και έθιμα. Τώρα για ποιο λόγο προωθούν αυτή την υπόθεση εντός της Ελλάδας, αναλογιστείτε…
Περιοχή Ορεστιάδας… Συνορεύει με Τουρκία…
Οι Γκαγκαούζοι ή Γκαγκαβούζηδες είναι ένα τουρκικό φύλο, το οποίο έχει εκχριστιανιστεί. Η εθνογένεση τους τοποθετείται το 1243 όταν το Σελτζούκικο κράτος της Μ. Ασίας διαλύθηκε απο τους Μογγόλους μετά τη μάχη του Κιοσεντάγ. Σουλτάνος του Ικονίου ήταν τότε ο Ιζεττίν Καϊκαβούζ, ο οποίος κατέφυγε στην αυλή των Βυζαντινών αυτοκρατόρων στην Κωνσταντινούπολη μαζί με τους χριστιανούς ακολούθους του (οι μουσουλμάνοι ακόλουθοι του που παρέμειναν στη Μικρά Ασία τάχτηκαν υπέρ των Μογγόλων εισβολέων). Εικάζεται ότι η μητέρα του ήταν χριστιανή, κόρη ιερέα, και ότι ο ίδιος του βαφτίστηκε χριστιανός ορθόδοξος μαζί με τους ακολούθους του.
Ο Σουλτάνος του Ικονίου είχε πολλούς χριστιανούς υπηκόους, αλλά και πολύ καλή σχέση με τον τότε Βυζαντινό αυτοκράτορα. Υπάρχει και η παραδοχή που μας μεταφέρεται απο ορισμένους ιστορικούς ότι ο Βυζαντινός αυτοκράτορας Μιχαήλ Η’ Παλαιολόγος, έδωσε άδεια εγκατάστασης του Σουλτάνου και του λαού του στα εδάφη της αυτοκρατορίας, επειδή είχε σωθεί απο τον Σουλτάνο όταν είχε λιποτακτήσει απο τον βυζαντινό στρατό, μετά απο μιά αποτυχημένη προσπάθεια κατάληψης της εξουσίας και του θρόνου.
Ο Βυζαντινός αυτοκράτορας Μιχαήλ Η Παλαιολόγος, ο οποίος μόλις είχε ανακαταλάβει την Κωνσταντινούπολη από τη Λατινική Αυτοκρατορία, ήταν συγγενής του Ιζεττίν. Ωστόσο, είχε συμμαχήσει με τους Μογγόλους της Βαγδάτης (οι οποίοι σύντομα θα ονομαστούν Ιλκχανίδες) και αντί να υποστηρίξει τον Ιζεττίν, κράτησε τον Ιζεττίν κοντά του και εγκατέστησε τους συμπατριώτες του Ιζεττίν στην περιοχή μεταξύ Βάρνας στη Βουλγαρία και των εκβολών του Δούναβη (1262-1263), περιοχή που αργότερα ονομάστηκε Δοβρουτσά. Μετά από μια αποτυχημένη εξέγερση στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, ο Ιζεττίν έφυγε στην Κριμαία, η οποία βρισκόταν υπό την κυριαρχία της Χρυσής Ορδής. Αλλά οι οπαδοί του έμειναν στην περιοχή που τους είχε παραχωρηθεί. Ο νέος ηγέτης τους ήταν ο Σαρί Σαλτίκ Ντεντέ, του οποίου ο τάφος βρίσκεται στο Μπαμπαντάγ της σημερινής Ρουμανίας. [Kate Fleet-Machiel Kiel: Cambridge History of Turkey Vol 1, Cambridge Press, ISBN 978-0-521-62093-2 p.141]
Το 1259 περίπου, εγκαταστάθηκαν στην βόρεια Βουλγαρία, στην περιοχή της Βάρνας-Μπάλτζικ και Καβάρνας, όπου δημιουργήθηκε το Δεσποτάτο της Καβάρνας. Η εγκατάσταση σε αυτό το χώρο έγινε εσκεμμένα απο τον Βυζαντινό αυτοκράτορα διότι επιθυμούσε να διαφυλάξει τα βόρεια σύνορα του απο τις συνεχείς επιδρομές Κουμάνων και Πετζενέγων. Έτσι ξεπλήρωσε την υποχρέωση που είχε απέναντι στον Σουλτάνο και είχε ήσυχο το κεφάλι του για 124 χρόνια τουλάχιστον απο τις επιδρομές αυτές στα βόρεια σύνορα της αυτοκρατορίας.
Αργότερα ο Σουλτάνος Καϊκαβούς εγκαταστάθηκε στην Κριμέα (άλλες αναφορές αναφέρουν ως τόπο εγκατάστασης του το χωριό Αίνος της Ανατολικής Θράκης).
Το Δεσποτάτο διαλύθηκε από τους Οθωμανούς Τούρκους το 1383. Στο Δεσποτάτο υπήρχαν 68 χωριά στα οποία κατοικούσαν Γκαγκαούζοι. Μετά τη διάλυση του Δεσποτάτου ένα τμήμα πλυθησμού των Γκαγκαούζων ακολούθησε τους πρίγκηπες του και εγκαταστάθηκαν στα χωριά της Νέας Ζίχνης Σερρών και στα περίχωρα της Βέροιας (Καραφέρια), ενώ οι υπόλοιποι διασκορπίστηκαν στη Βουλγαρία και στην Ανατολική Θράκη.
Ο μεγαλύτερος πληθυσμός των Γκαγκαούζων ακολούθησε τον Ρωσικό στρατό για να αποφύγει τα αντίποινα των Οθωμανών μετά τους ρωσοτουρκικούς πολέμους και εγκαταστάθηκε στη Βεσσαραβία στην σημερινή νότια Μολδαβία.
Στον Έβρο κατοικούν στην επαρχία Ορεστιάδας και Διδυμοτείχου σε 21 χωριά, κυρίως στα χωριά: Οινόη, Σαγήνη, Κλεισώ, Αμμόβουνο, Θούριο, Λεπτή, Κέραμος, Καναδάς, κλπ.
Είναι οι πρώτοι τουρκόφωνοι που ήρθαν στην περιοχή μας μετά τη μάχη του Ματζικέρτ (1071 μ.Χ). Μετά το πρώτο μισό του 13ου αιώνα λοιπόν και τη διάλυση του σελτζουκικού κράτους, οι Βυζαντινοί στρατολόγησαν Τούρκους μισθοφόρους από το πρώην Σουλτανάτο του Ικονίου και τους πέρασαν στη περιοχή του Αίμου για άμυνα στα σύνορα. Τους εκχριστιάνησαν παράλληλα (με απώτερο σκοπό να εκχριστιανίσουν όλους τους Τούρκους στη συνέχεια, γνωστή η τακτική αυτή του Βυζαντίου).
Η θέση αυτή για την καταγωγή και την προέλευση των Γκαγκαούζων έγινε πάνω-κάτω αποδεκτή και από τον γνωστό Αυστριακό ανατολιστή Wittek το 1954. Ο Wittek – με την χρήση σελτζουκικών, οθωμανικών και βυζαντινών πηγών – απέδειξε ότι οι Γκαγκαούζοι έλκουν την καταγωγή τους από τους ανθρώπους του Καϊκαβούς (από το όνομα του Σουλτάνου Καϊκαβούς προέρχεται και το όνομα τους). Την επόμενη δεκαετία, η Ελληνίδα μαθήτρια του Wittek Ελισάβετ Ζαχαριάδου, με χρήση βυζαντινών πηγών, κυρίως χρυσόβουλων της Ιεράς Μονής Βατοπαιδίου, επιβεβαίωσε την θεωρία αυτή. Αυτή είναι και η επικρατέστερη θεωρία στη διεθνή βιβλιογραφεία για την προέλευση των Γκαγκαούζων.
Η θεωρία ότι οι Γκαγκαούζοι είναι απόγονοι του αρχαίου θρακικού φύλου των Κροβύζων δεν φέρεται να ευσταθεί, παρά την ομοιότητα ανάμεσα στα ονόματα τους.
Κυνηγήθηκαν από τους Τούρκους μανιωδώς, γιατί στο Ισλάμ το να αλλάξεις τη μουσουλμανική θρησκεία με μια άλλη, είναι χειρότερο από το να είσαι «άπιστος». Το αν ήταν Ελληνες χριστιανοί οι οποίοι πρώτα εξισλαμίσθηκαν, μετά έμαθαν Τούρκικα και μετά ξαναεκχριστιανίστηκαν χωρίς να ξαναθυμηθούν τη γλώσσα τους, είναι λίγο δύσκολο να γίνει μέσα σε 150 χρόνια (1071-1200).
Με τη πάροδο των αιώνων και λόγω της Ορθοδοξίας, ταυτίστηκαν με τους υπόλοιπους Ρωμιούς και σήμερα κάποιοι από αυτούς ενδεχομένως να θεωρούν τους εαυτούς τους Ελληνες. Παρόλα αυτά οι περισσότεροι έχουν πολύ καλές σχέσεις με την Τουρκία.