Χτες το Ντέρσιμ , σήμερα η Τζίζρε, αυτού του κράτους τα εγκλήματα δεν θα λήξουν με το θάψιμο

Οι ηλικίες τους ήταν μεταξύ 90 και 100 ετών. Έκατσαν στις καρέκλες που είχαν μπει στην σκηνή. Ήταν μια γυναίκα και δύο άντρες. Οι οικογένειες, οι συγγενείς τους και οι χωρικοί τους δολοφονήθηκαν μπροστά στα μάτια τους. Υπήρξαν μάρτυρες μιας μεγάλης φρίκης. Σε όλη τους την ζωή έφεραν ως μεγάλο βάρος αυτά που είδαν.

Οι διασωθέντες από την σφαγή του Ντέρσιμ Γιαμός Μπακιράι, Αλή Χιντίρ Σαχίν και Χασάν Μπακίρ ενίοτε με τρεμάμενη φωνή και άλλοτε με δακρυσμένα μάτια περιέγραφαν αυτά που βίωσαν πριν από 79 χρόνια.

(Οι μάρτυρες της σφαγής του Ντέρσιμ 1937-38 περιγράφουν)

Πραγματικά σαν να συνέβησαν χτες τα γεγονότα. Διότι από τους χιλιάδες δολοφονηθέντες της περιοχής του Ντέρσιμ, μόνο οι 13 θάφτηκαν την μέρα αυτή.

Η ιστορία των 24 μελών των οικογενειών Μπαράν και Τζενάν που δολοφονήθηκαν στις 14/8/1938 στον οικισμό Σακασούρε  του χωριού Καραμπακίρ τη επαρχίας Χοζάτ, περνά από στόμα σε στόμα και από γενιά σε γενιά. Όταν ο Χουσείν Μπαράν άρχισε να σκάβει εκεί που δολοφονήθηκε η οικογένεια του για να στήσει ένα μνημείο, έφτασε σε κόκαλα.  Με απόφαση από την εισαγγελία έγινε εκσκαφή πέρσι και η ιατροδικαστική εντόπισε τις ταυτότητες των θανόντων. Από αυτούς που βρέθηκαν τα οστά τους, τα 7 ήταν παιδιά ηλικίας, εκ των οποίων τα δύο  9-10 ετών, τα δύο 4-5 , ένα 5 ετών και ένα άλλο 6-7 ετών. Οι ταυτότητες εντοπίστηκαν από τα κοσμήματα και τις σφραγίδες που υπήρχαν πάνω στα κόκαλα. Τους είχαν πυροβολήσει και μετά τους είχαν κάψει στον αχυρώνα. Πάνω ακριβώς σε εκείνο τον αχυρώνα υπήρχε ένα ημιτελές μνημείο. Και δίπλα είχε σκαφτεί ένας τάφος. Έφθασαν στα οστά 13 ατόμων, αλλά φέρετρο μόνο ένα υπήρχε. Πάνω στο φέρετρο υπήρχε ένα κόκκινο ρούχο. Και πάνω από εκείνο υπήρχε η γνωστή μαντίλα του Ντέρσιμ. Με θρήνους και δάκρυα είχαν κατεβάσει τότε τα 13 άτομα στον τάφο όπου υπήρχε ένα μόνο φέρετρο. Από πάνω έπεσε χώμα και αργότερα στολίστηκε με κόκκινα γαρύφαλλα ο πρόσφατα σκεπασμένος τάφος. Κεριά και ξύλα άναψαν. Ένας-ένας οι συγγενείς αυτών που θάφτηκαν έσκυβαν στον τάφο και φιλούσαν το χώμα.

(Κατά την διάρκεια της τελετής ταφής, η αντιδήμαρχος του Ντέρσιμ Νουρχαγιάτ Αλτούν και η αντιδήμαρχος Γκιουλτάν Κισανάκ, ανάβουν κεριά και ξύλα  για αυτούς που θάφτηκαν κανονικά μετά από 79 χρόνια)

Μετά από 79 χρόνια οι 13 Ντερσιμιώτες βρήκαν έναν τάφο.

(Φωτογραφίες από την νεκρώσιμη τελετή)

Πίσω τους μένουν τώρα τα κόκαλα χιλιάδων άλλων Ντερσιμιωτών που περιμένουν να συναντήσουν έναν τάφο. Η τελετή αυτή πραγματοποιήθηκε κατά την πρώτη μέρα του συνεδρίου Ντέρσιμ 1937-38  που είχε τα συνθήματα ¨Να αναγνωριστεί η γενοκτονία, να χτίσουμε ξανά το Ντέρσιμ¨  και ¨Δεν είναι λησμονιά αλλά αντιμετώπιση¨. Για την ακρίβεια με την τελετή ταφής αυτών των 13 ανθρώπων μετά από 78 χρόνια, άρχισε και το συνέδριο. Και ενώ διαρκούσαν τα πάνελ με την συμμετοχή νομικών, διανοουμένων, συγγραφέων και ακαδημαϊκών, ανέβηκαν επί σκηνής τρεις΄μάρτυρες που έζησαν την σφαγή του Ντέρσιμ.

(Μάρτυρες περιγράφουν την σφαγή του Ντέρσιμ του 2015-2016)

Στην δεύτερη μέρα του συνεδρίου πάλι έκατσαν κάποιοι επί σκηνής, Αυτή τη φορά υπήρχαν 4 πολυθρόνες. Και αυτοί πάλι θα εξηγούσαν μια σφαγή. ¨όχι όμως σαν αυτήν πριν από 70-80 χρόνια… Θα περιέγραφαν για αυτά που συνέβησαν πριν από λίγους μήνες στην Τζίζρε, για τα παιδιά και τους συζύγους τους που ήταν κάποιοι από τους εκατοντάδες που πέθαναν στην Τζίζρε.

…………………..

( Φωτογραφίες από Ντέρσιμ και Τζίζρε στην ίδια έκθεση)

Κλαίγοντας η Εσμέρ Τουντς περιέγραψε σχετικά με τον χαμό των γιών της του Ορχάν και του Μεχμέτ: Ξέρετε όλοι σας πως ήταν άοπλοι, παλέψαμε πολύ για να τους σώσουμε. Μας ειρωνεύτηκαν σαν να μας κορόιδευαν και δεν μας άφησαν να πάμε να τους πάρουμε. Αργότερα όταν μου έδωσαν τους γιούς μου δεν τους αναγνώρισα. Διότι ήταν κάρβουνο.

…………….

Ο γιός της Λαμιά Ακτάς ήταν δημοσιογράφος. Θα πήγαινε την Τζίζρε για να γράψει ειδήσεις. Μάλιστα πριν από λίγες μέρες είχε στραμπουλίξει το πόδι του. Η Λαμιά του είχε πει ¨ξεκουράσου λίγο, πως θα πας έτσι, δεν πονάει το πόδι σου ;¨ Αλλά ο Ροχάτ ήταν αποφασισμένος να πάει και της είπε τότε ¨Μάνα εγώ και τι δεν έχω δει, Είδα παιδί να το σκοτώνουν στην κοιλιά της μάνας του, τι είναι ο πόνος μου μπροστά στον πόνο εκείνων των ανθρώπων ; Πρέπει να πάω και να γράψω τις αλήθειες¨.

Και αυτή δεν μπόρεσε να σώσει τον τραυματισμένο γιό της. Ούτε της επέτρεψαν να πάει να τον πάρει, ούτε να πάει ασθενοφόρο… Έζησαν ένα ολόκληρο βασανιστήριο. Εντέλει ο γιός της πέθανε σε ένα από τα τρία υπόγεια του Μπόντρουμ, Τότε έζησε ένα άλλο βασανιστήριο για να μπορέσει να πάρει την σωρό του :

¨Αρχίσαμε να ψάχνουμε ως οικογένεια τα νεκροτομεία της περιοχής. Ψάχναμε εδώ κι εκεί κι αντιμετωπίζαμε προσβολές¨.

……………..

Ο πόνος των Ντερσιμιωτών συναντήθηκε με αυτόν της πόλης του Τζίζρε. Ο ένας έγινε πριν από 70-80 χρόνια και ο άλλος πριν από μερικούς μήνες. Αυτό όμως που διακρίνεται είναι ότι είτε συνέβη πριν από πολλά χρόνια είτε πριν από λίγους μήνες, η πληγή ακόμη δεν έχει κλείσει αλλά ακόμη αιμορραγεί…

Διότι όπως είπε και η Εσμέρ η μητέρα των Ορχάν και Μεχμέτ για την  εικόνα που έζησαν : Η Τζίζρε αποτελεί συνέχεια του Ντέρσιμ. Σήμερα η Τζίζρε συναντήθηκε με το Ντέρσιμ¨.

Και την ώρα που συνέβαιναν αυτά σε κάποια χωριά της επαρχίας Μαχγκίρ του νομού Ντέρσιμ ερχόταν ειδήσεις για απαγόρευση κυκλοφορίας.  Ενώ σε Νουσαϊμπίν, Σιρνάκ, Βάρτο και αλλού συνεχίζονται οι απαγορεύσεις, οι συγκρούσεις και οι θάνατοι.

…………………..

Το συμπέρασμα που έθεσε ο Μεχμέτ Αλτάν στο πάνελ ήταν ουσιαστικά μια περίληψη του κουρδικού θέματος στην Τουρκική Δημοκρατία :  ¨Δεν μπορεί να λύσει κανένα πρόβλημα και μη μπορώντας να λύσει, σκοτώνει¨.

Για αυτό τον λόγο όπου και αν σκάψετε στην κουρδική περιοχή, βγαίνουν από το χώμα κόκαλα από θύματα σφαγών.

Αυτό που έγινε στο Ντέρσιμ και σήμερα στην Τζίζρε και σε άλλες κουρδικές πόλεις, αυξάνει καθημερινά τον αριθμό των ανθρώπινων οστών.

Για αυτό τον λόγο από το 1937-38 του Ντέρσιμ ως την Τζίζρε του 2015-16, οι αμαρτίες αυτού του κράτους δεν λήγουν με το θάψιμο !

Τζελάλ Μπασλανγκίτς
Haberdar  5/5/2016