TI ΕΓΡΑΦΕ Ο ΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ ΤΙΣ ΜΕΡΕΣ ΤΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΑΝΩΝ

Πως είδε ο τύπος τα γεγονότα των ημερών 6 και 7 Σεπτεμβρίου 1955 ;

1

Οι επιθέσεις που έγιναν στις 6 και 7 Σεπτεμβρίου 1955 πρώτα σε Έλληνες και σε μειονότητες, άρχισαν μετά από την δεύτερη έκδοση της εφημερίδας Ινστάνμπουλ Εξπρές. Ως bianet συγκεντρώσαμε εφημερίδες της εποχής και τον τρόπο μετάδοσης των γεγονότων.

2

Στις 13:00 της 6/9/1955 το ράδιο μετέδωσε είδηση πως έσκασε μια βόμβα στην Θεσσαλονίκη. Η εφημερίδα Ινστάνμπουλ Εξπρές στην απογευματινή της έκδοση βγήκε με τίτλο ¨Το σπίτι του Ατατούρκ μας υπέστη ζημιά από βόμβα¨.

Ακολούθως στα γεγονότα των 6 και 7 Σεπτεμβρίου που άρχισαν στο Πάνγκαλτι με την επίθεση στο ζαχαροπλαστείο Haylayf που είχε Έλληνα ιδιοκτήτη, επιθέσεις δέχτηκαν 4.214 σπίτια, 1004 επιχειρήσεις, 73 εκκλησίες, μία συναγωγή, δύο μοναστήρια, 26 σχολεία και 5.317 χώροι μεταξύ των οποίων βιομηχανίες, ξενοδοχεία και καφετέριες.

Αίνιγμα παραμένει ο αριθμός αυτών που σκοτώθηκαν, τραυματίστηκαν και βιάστηκαν. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία 3 άτομα σκοτώθηκαν, 30 τραυματίστηκαν και 60 γυναίκες βιάστηκαν. Σύμφωνα με ανεπίσημα στοιχεία τα νούμερα είναι πολλές φορές περισσότερα.

Το πρωί της 7ης Σεπτεμβρίου αυτοί ήταν οι τίτλοι των εφημερίδων :

Γενί Σαμπάχ : Έφερε αναταραχή στον κόσμο

3

Η Γενί Σαμπάχ βγήκε με τον τίτλο ¨Η βόμβα που πετάχτηκε στο σπίτι του Ατατούρκ στην Θεσσαλονίκη έφερε αναταραχή στον κόσμο¨. Στον υπότιτλο αναφέρονται τα εξής : ¨ Έγινε στο Ταξίμ μια ενθουσιώδης συγκέντρωση. Σε τμήμα εκκλησιών ξέσπασαν πυρκαγιές. Ελληνικά μαγαζιά υπέστησαν καταστροφές¨ Στις φωτογραφίες που χρησιμοποιήθηκαν στην είδηση φαίνεται κόσμος που κρατά τουρκικές σημαίες και το πανό που γράφει ¨Η Κύπρος είναι τουρκική¨.

Ζαφέρ : Στρατιωτικός νόμος σε Κωνσταντινούπολη και Σμύρνη

4

Η εφημερίδα Ζαφέρ στον τίτλο της υπογραμμίζει πως ¨Λόγω του γεγονότος παραβίασης στην Θεσσαλονίκη, συνέβησαν χτες πολύ θλιβερά γεγονότα σε Κωνσταντινούπολη και Σμύρνη¨. Δίπλα ακριβώς στον τίτλο υπάρχει άλλο τίτλος που γράφει ¨Ένας ειδεχθές περιστατικό στην Θεσσαλονίκη¨ και αναφέρει τα εξής :

¨Βόμβα που εξερράγη στην αυλή του σπιτιού όπου γεννήθηκε ο Ατατούρκ, προκάλεσε ζημιές στα παράθυρα του σπιτιού και στα τζάμια του προξενείου¨.

Η εφημερίδα δεν έχει φωτογραφίες από τα επεισόδια, ενώ χρησιμοποιεί φωτογραφία του σπιτιού της Θεσσαλονίκης.

Στο μεταξύ ο δημοσιογράφος Φεχρί Ερσίν σε άρθρο του με τίτλο ¨Πρώτη κλωτσιά¨ στην 7η σελίδα της εφημερίδας Μιλλιέτ της 7 Σεπτεμβρίου 1955, περιέγραφε ως εξής τα επεισόδια :

¨Η πλατεία Ταξίμ παρουσιάζει μια εικόνα αποκάλυψης. Κόσμος που έχει μαζευτεί μπροστά σε μανάβικο απέναντι από τη λέσχη της πόλης προειδοποιεί φωνάζοντας ¨σημαία, να κρεμάσεις σημαία¨. Καθώς δεν κρεμάστηκε σημαία στο μαγαζί, πέφτει η πρώτη κλωτσιά. Ακολουθούν πέτρες και χτυπήματα από ξύλα. Πριν περάσουν πέντε λεπτά το μανάβικο μετατρέπεται σε ερείπιο. Ακολουθεί η καταστροφή του ¨μπακάλικου της Άγκυρας¨

¨….Το μαγαζί ‘Vili’ προσπαθεί να διασωθεί κρεμώντας σημαία. Ποιος πιστεύει όμως αυτή την απάτη ; Μετά από εκείνο ακολουθούν τα μαγαζιά Ιnci, Φραγκούλη, ζαχαροπλαστείο Baylan, τα μαγαζιά Smart, Mtolo, Silvio, Osep, Daryo, το σινεμά Σαράι, Atlantic, τα υπάρχοντα του μαγαζιού Orman τα βγάζουν στο δρόμο, μαγαζιά όπως εστιατόρια, μπυραρίες, καφετέριες, ταβέρνες, υφασματοπωλεία, αρωματοπωλεία, τυχαία δέχονται χτυπήματα από πέτρες, χαλίκια, φτιάρια και ξύλα και καταστρέφονται.

¨Εν συντομία, στην λεωφόρο Ιστικλάλ τα εμπορεύματα των ελληνικών μαγαζιών έχουν πεταχτεί έξω…Κάτω στο δρόμο βρίσκονται ψυγεία με ηλεκτρικές σκούπες μαζί με πάστες και καραμέλες. Βλέπεις να κολυμπάνε μέσα στις βρωμιές υφάσματα, πουκάμισα και γραβάτες των μαγαζιών Silvio και Osep με τα υπολείμματα από ένα μανάβικο¨.

Δίπλα σε αυτό τα κείμενο, στην ίδια σελίδα ο Ιμπραήμ Ορς περιγράφει τα γεγονότα ως εξής : Κατά την διάρκεια των χτεσινών γεγονότων κάποιοι θρασείς Έλληνες έφτασαν να κραυγάσουν εναντίον μας. Στο μεταξύ Ρωμιός κάτοικος στο Νισάντασί, μετα βίας σώθηκε από λιντσάρισμα¨.

¨… Σε ένα άλλο περιστατικό που συνέβη στο Σιρασελβιέρ, Έλληνας που κατοικούσε εκεί, την ώρα που περνούσε κάτω από το σπίτι του κόσμος που κραύγαζε ¨η Κύπρος είναι τουρκική¨ άνοιξε το παράθυρο του και φώναξε στον κόσμο πως ¨Η Κύπρος δεν είναι τουρκική αλλά κομμουνιστική¨. Οι αστυνομικοί πήραν αυτόν τον θρασύ από το σπίτι του και κουράστηκαν πολύ για να τον σώσουν από το πλήθος που ήθελε να επιτεθεί¨.

Εφημερίδα Ουλούς : Στρατιωτικός νόμος σε Κωνσταντινούπολη και Σμύρνη

5

Στις 8 Σεπτεμβρίου οι ελληνικές εφημερίδες ήταν πια να κάνουν διάλλειμα στην έκδοση τους. Και ενώ ο Μιχάλης Βασιλειάδης περιγράφει στην Bianet πως η Απογευματινή χάρη στο Σοβιετικό Προξενείο δεν υπέστη ζημιές, άλλες εφημερίδες όπως οι Εμπρός και ο Ταχυδρόμος δεν ήταν τόσο τυχερές, τα γραφεία τους διαλύθηκαν και για κάποιο διάστημα δεν εκδίδονταν.

¨Υπεύθυνοι οι κομμουνιστές ¨

6

Η Χουριέτ στις 8 Σεπτεμβρίου ανακοινώνει ¨2057 συλλήψεις δραστών λεηλασίας και καταστροφών¨ και την επόμενη μέρα βγαίνει με τον εξής τίτλο : ¨ Πάνω από 30 κομμουνιστές συνελήφθησαν για την υποκίνηση της νύχτας των ταραχών¨. Μεταξύ των 45 συλληφθέντων βρίσκονται και ονόματα όπως οι Αζίζ Νεσίν, Κεμάλ Ταχίρ ………………. που δικάστηκαν σε στρατοδικείο και αθωώθηκαν.

Η προσπάθεια όμως των εφημερίδων να αποδώσουν τα επεισόδια στους κομμουνιστές συνεχίζεται και στις εσωτερικές σελίδες :

Η Μιλλιέτ στις 9/9/1955 σε άρθρο με τίτλο ¨Αυτό είναι αληθές¨ αναφέρει : Η νύχτα της 6-7 Σεπτεμβρίου, οι ταραχές που συνέβησαν σε τρεις νομούς μας και ιδιαίτερα στην Κωνσταντινούπολη ήταν μια ερυθρή απόφαση. Ναι ¨ερυθρή¨. Να μην ξαναπέσουμε στο παιχνίδι των κόκκινων που μασκαρεύονται με τα χρώματα της ένδοξης σημαίας μας. Προσοχή λοιπόν !¨.

7Η Χουριέτ στην έκδοση της 9/9/1955 σε άρθρο της 4ης σελίδας με τίτλο ¨ Φανερώθηκε η ερυθρή προπαγάνδα στην Σμύρνη¨, αναφέρονται τα εξής : Χτες το βράδυ γύρω στις 23:00 συνελήφθησαν δύο άτομα που φανερά προπαγάνδιζαν τον κομμουνισμό. Οι δύο αυτοί ερυθροί υπάλληλοι, ο Μεχμέτ Γιλμάζ και Ναφίζ Τσεπκέζ κάνοντας βόλτες ξεχωριστά στην πόλη φέρονται να φώναζαν ¨Ζήτω οι κομμουνιστές¨.

¨…Γίνεται επίσης έρευνα για να διαπιστωθεί αν οι Μεχμέτ και Ναφίζ έχουν ή όχι σχέση με τις ταραχές που έγιναν την νύχτα της 6ης Σεπτεμβρίου¨.

Ο Χιφζί Τοπούζ-τότε διευθυντής έκδοσης της εφημερίδας Ακσάμ σε συνέντευξη του στην Μιλλιέτ δηλώνει τα εξής : ¨ Νωρίς το πρωί ο στρατός επενέβη στα γεγονότα. Εγώ από νωρίς πήγα στην εφημερίδα και θα μετέδιδα αυτά που είχαν γίνει. Τότε ακριβώς κλήθηκαν τηλεφωνικά όλες οι εφημερίδες από την νομαρχία. Ως διευθυντής έκδοσης της Ακσάμ, πήγα εγώ στην νομαρχία. Στην σύνοδο μετείχαν οι Αντνάν Μεντερές και Τζελάλ Μπαγιάρ και ο Μπαγιάρ με αξιολύπητη φωνή είπε : « Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με σαμποτάζ απέναντι στην μοίρα τα Τουρκίας. Ξέρουμε ότι τα περιστατικά τα έκαναν κομμουνιστές, θα τους συλλάβουμε όλους ». Έπαθα σοκ. Και μόλις βγήκαμε από εκεί ήρθαν οι ειδήσεις. Είχαν ήδη αρχίσει οι συλλήψεις κομμουνιστών και αριστερών¨.

Η κήρυξη του στρατιωτικού νόμου μετά τα επεισόδια των 6 και 7 Σεπτεμβρίου 1955, χτυπά πρώτα τον τύπο. Εφημερίδες κλείνουν λόγω των άρθρων τους και τα γραφόμενα λογοκρίνονται.

 Bianet.org 6/9/2013

Μοιραστείτε
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Pin on PinterestEmail this to someone