TA ΔΥΣΚΟΛΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΩΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΤΟΥΡΚΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ

Ποιό είναι το θέμα στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις ;

Ο πρωθυπουργός Ερντογάν από τον Νοέμβριο περιμένει να του δοθεί ραντεβού με τον Ομπάμα. Ο Ομπάμα που ανακοίνωσε πως θα κάνει το πρώτο του ταξίδι στο εξωτερικό στο Ισραήλ, ακόμη δεν έχει απαντήσει στο αίτημα του Ερντογάν. Όταν σε αυτό το ¨περίμενε¨ του Ομπάμα προς τον Ερντογάν προστέθηκε και η κριτική που άσκησε ο Αμερικανός πρέσβης στην Άγκυρα Ριτζιαρντόνε στο τουρκικό δικαστικό σύστημα, όλοι άρχισαν να κάνουν την ίδια ερώτηση :

Ποιό είναι το θέμα στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις ;

Η δε έκφραση του Ερντογάν που απαντώντας στον Ριτζιαρντόνε είπε πως ¨Δεν είμαστε το σαμάρι κανενός¨ μάλλον πρέπει να εκληφθεί ως ανησυχία για την στάση των ΗΠΑ.

Σχετικά με το υπόθεση αυτή, φυσικά και δεν τίθεται θέμα απόρριψης της Τουρκίας από τις ΗΠΑ. Αλλά οι ΗΠΑ ανησυχούν για την πολιτική που εφαρμόζει η κυβέρνηση του ΑΚΠ στην περιοχή. Διότι αυτή η πολιτική που σε αρμονία με τα περιφερειακά συμφέροντα των ΗΠΑ συνεχιζόταν στο πρόσωπο του Νταβούτογλου, σήμερα έχει αρχίσει να μπλέκεται στα πόδια των ΗΠΑ. Υπό αυτή την έννοια η στάση των ΗΠΑ αποτελεί ένα μήνυμα προς την Τουρκία να ¨ρυθμίσει¨ τις περιφερειακές της πολιτικές.

Θυμόμαστε πως μετά τις εκλογές η κυβέρνηση Ομπάμα, είχε προσπαθήσει να πάρει την πρωτοβουλία στα χέρια της συγκεντρώνοντας την συριακή αντιπολίτευση στην Ντόχα. Αλλά η Τουρκία χρησιμοποιώντας οργανώσεις που βρίσκονται στην ¨λίστα των τρομοκρατικών οργανώσεων¨ των ΗΠΑ, όπως το Μέτωπο Ελ Νούσρα και το Ελ Τζεζίρε –που έχουν σχέσεις με την Αλ Κάιντα- συνέχισε τις επιθέσεις τις επιθέσεις κατά των Κούρδων της Συρίας στην Σερεκανίγιε. Αυτή η επιθετική πολιτική που στοχεύει στην μείωση της δύναμης του PYD (Κούρδοι Συρίας) και στην παρεμπόδιση του στάτους των Κούρδων, δυσκολεύει τις προσπάθειες των ΗΠΑ για συνένωση της αντιπολίτευσης.

Από την άλλη ενώ ακόμη και ο τοποθετηθείς από τις ΗΠΑ ως επικεφαλής της αντιπολίτευσης Μουάζ Ελ Χατίμπ δηλώνει πως μπορούν να γίνουν συναντήσεις με την συριακή κυβέρνηση, ο Ερντογάν επιμένει στην στρατιωτική επιλογή στο θέμα της Συρίας. Και ο νέος υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ δηλώνει πως ¨Ελπίζει πως μπορεί να υπάρξει διπλωματική λύση στο συριακό θέμα¨. Εδώ είναι ανάγκη να υπενθυμίσουμε πως κατά την σύνοδο της Ισλαμικής Διάσκεψης, οι πρόεδροι της Αιγύπτου, του Ιράν και της Τουρκίας, συναντήθηκαν και μετά από αυτή την μίνι σύνοδο κορυφής, ο Αχμαντινετζάντ δήλωσε πως υπήρξε προσέγγιση στο θέμα της Συρίας. Φυσικά αυτή η ανακοίνωση ενδεχομένως να δείχνει και την διαφορά απόψεων μεταξύ Γκιούλ και Ερντογάν, κάτι που συμβαίνει και σε άλλα θέματα.

Ένα άλλο περιφερειακό θέμα που φέρει αντιμέτωπες την Τουρκία και τις ΗΠΑ, είναι το Ιράκ. Ένα άλλο θέμα που διέφυγε της προσοχής στην ομιλία που έκανε ο Ριτζιαρντόνε είναι και αυτά που είπε για το θέμα του Ιράκ. Ο Ριτζιαρντόνε στην ομιλία του εκείνη είχε πει : ¨Εάν Τουρκία και Ιράκ δεν φέρουν τις σχέσεις τους στο καλύτερο επίπεδο, θα προκληθούν ακόμη πιο άσχημα αποτελέσματα. Μπορεί να υπάρξουν πιο βίαιες συγκρούσεις, μπορεί να επέμβουν και άλλες δυνάμεις. Είναι ανάγκη να βλέπουμε το Ιράκ σαν σύνολο. Εμείς επιθυμούμε η Τουρκία να ενδιαφέρεται όχι για το 20% των πετρελαίων και του φυσικού αερίου του Ιράκ, αλλά για το σύνολο του¨.

Η ομιλία αυτή θέτει ξεκάθαρα την ανησυχία που αισθάνονται οι ΗΠΑ για την σύγκρουση της Τουρκίας με την κυβέρνηση Μαλίκι, καθώς και για τις πετρελαϊκές συμφωνίες που έγιναν με την Αυτόνομη Διοίκηση του Κουρδιστάν. Οι ΗΠΑ στηρίζουν τον Μαλίκι βλέποντας τον σαν τον ηγέτη που θα διασφαλίσει την ακεραιότητα του Ιράκ, και αισθάνεται ανησυχία καθώς οι συμφωνίες της Τουρκίας με τον Μπαρζανί, εμβαθύνουν τις ασυμφωνίες.

Εν περιλήψει, η κυβέρνηση του ΑΚΠ που με νεοοθωμανικό ενθουσιασμό πήρε τον ρόλο του ¨περιφερειακού ηγέτη¨ που της είχαν δώσει οι ΗΠΑ, σήμερα έφτασε σε σημείο να μην μπορεί να παίξει αυτό τον ρόλο. Η πολιτική του Νταβούτογλου που εφάρμοσε εξωτερική πολιτική με ενθουσιασμό θέλοντας να έχει λόγο στα εδάφη από όπου είχαν περάσει τα άλογα των Οθωμανών, σήμερα κατέστησε την Τουρκία μια χώρα που δεν μπορεί να κάνει βήμα στην περιοχή. Και οι ΗΠΑ δεν θέλουν μια Τουρκία η οποία έφτασε να μην μπορεί να κάνει βήμα στην περιοχή, ή ακόμη χειρότερα αποτελεί εμπόδιο όπως στο θέμα του Ιράκ. Η ημερομηνία που θα δώσει ραντεβού ο Ομπάμα στον Ερντογάν θα καθορίσει το πότε θα υπάρξει μετατόπιση του άξονα στον ¨περιφερειακό ρόλο¨ που έδωσαν οι ΗΠΑ στην Τουρκία και το πώς θα ομαλοποιηθεί.

Εφ. Εβρενσέλ 11/2/2013

Γιουσούφ Καρατάς

Κατηγορία: ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ | Ετικέτα: | Σχολιάστε

Σχολιάστε