ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΣΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ

Έγινε υπερβολική επίδειξη δύναμης

H Τουρκία αντί να σταθεροποιήσει την ισχύ της στην περιοχή με νηφάλιες και ήρεμες κινήσεις προέβη σε υπερβολική επίδειξη δύναμης και πήρε ρίσκα. Έκανε λάθος νομίζοντας πως η Συρία θα καταρρεύσει γρήγορα, όπως έγινε με την Λιβύη.

¨Στην εξωτερική πολιτική της Τουρκίας υπάρχει βιασύνη, έλλειψη ορθολογισμού και αδυναμία σωστής ανάγνωσης της πορείας των πραγμάτων. Ο Νταβούτογλου λέει πως άλλαξαν οι συνθήκες. Εντάξει άλλαξαν. Τότε υπ΄αυτές τις νέες συνθήκες ποια είναι η νέα σας πολιτική ; Η Τουρκία χρειάζεται μια νέα συνταγή¨.

¨Η Τουρκία έκανε μεγάλο λάθος. Πίστεψε πως η Συρία θα καταρρεύσει σύντομα σαν την Λιβύη. Το κόμμα στόχευε στην ανάληψη της εξουσίας στην Συρία από το κόμμα των Αδερφών Μουσουλμάνων, έτσι ώστε να έχει μια σχετικά συγγενική κυβέρνηση ως επικεφαλής της Συρίας¨.

¨Η Τουρκία για να πετύχει μια γρήγορη λύση στην Συρία, θέλησε να σύρει πίσω της τις ΗΠΑ, αλλά κάτι τέτοιο δεν έγινε. Σήμερα στον κόσμο αναρωτιούνται για την ισχύ της Τουρκίας. Η Τουρκία μέχρι χτες ανέβαινε. Σήμερα δίνει την εικόνα μιας χώρας εύθραυστης, αδύναμης που δεν λογαριάζει καλά¨.

Με την Συρία φτάσαμε στο κατώφλι του πολέμου. Πως φτάσαμε όμως σε τόσο σύντομο διάστημα σε αυτό το σημείο. Η Συρία κατέρριψε το αεροπλάνο μας, και μετά αμφότερες οι πλευρές μετέφεραν όπλα και στρατό στα σύνορα. Η Συρία δεν φαίνεται να διστάζει καθόλου απέναντι μας. Δεν κάνει βήμα πίσω, αντίθετα συνεχώς προκαλεί. Μα πως φτάσαμε σε αυτήν τη κατάσταση ;Εμείς μέχρι πρότινος ήμασταν μια χώρα μοντέλο, που την κοίταζαν με ζήλεια. Τώρα μετατραπήκαμε σε μια χώρα που όλοι την κοιτάνε με καχυποψία. Πως φτάσαμε αντί να είμαστε φίλοι με όλους να έχουμε μια εικόνα εχθρού με όλους ; Η Συρία γιατί και πως μπόρεσε να καταρρίψει το τουρκικό αεροσκάφος ; Ποιος ήταν ο πραγματικός σκοπός της Συρίας ;Ποιο ήταν το μήνυμα ου έδωσε στην Τουρκία και σε όλο τον κόσμο ; Η Τουρκία μετά το χτύπημα έκανε αυτά που έπρεπε ; Ποια είναι σήμερα η Μεσανατολική πολιτική της Τουρκίας ; Πως εκλαμβάνεται η Τουρκία στον κόσμο ; Που θα καταλήξει αυτή η εξίσωση της κρίσης Συρίας-Τουρκίας-Ιράν-Ρωσίας και Αμερικής ; Πως εφαρμόζεται η πολιτική ¨μηδενικών προβλημάτων¨; Όλα αυτά τα θέματα τα συζητήσαμε με την καθηγήτρια διεθνών σχέσεων της σχολής Πολιτικών Επιστημών του πανεπιστημίου Μαρμαρά Γκιουλντέν Αϊμάν η οποία παρακολουθεί στενά τα θέματα πολιτικής, ασφάλειας και διακρατικών σχέσεων στην Μέση Ανατολή, και έχει δημοσιεύσει άρθρα και βιβλία σχετικά με αυτά τα θέματα. Η Γκιουλντέν Αϊμάν σύντομα θα βγάλει βιβλίο στο οποίο συγκρίνει τις σχέσεις της Τουρκίας με Αρμενία, Συρία και Ελλάδα.

Κατά την γνώμη σας για ποιο λόγο η Συρία χτύπησε το τουρκικό αεροπλάνο ;

Ενδεχομένως η Συρία να θέλει να τραβήξει τις δυνάμεις που βρίσκονται πίσω της σε μια περιφερειακή σύρραξη. Εάν προσέξουμε την ιστορία βλέπουμε κάτι το ενδιαφέρον. Διαθέτουμε μια βάση δεδομένων σχετικά με το πώς ξέσπασαν οι πόλεμοι των τελευταίων 200 ετών. Μέσα σε αυτά τα 200 χρόνια, το 30% των πολέμων κερδήθηκαν από τα μικρά κράτη. Δηλαδή δεν ισχύει ότι ο ισχυρός κερδίζει τον πόλεμο. Μάλιστα σύμφωνα με την βάση δεδομένων, μερικές φορές τα μικρά κράτη εξαπολύουν το πόλεμο. Δηλαδή δύνανται και να αρχίσουν τον πόλεμο και να τον κερδίσουν.

 Πως το πετυχαίνουν αυτό ;

Εδώ είναι το σημείο κλειδί. Η στήριξη που διαθέτουν πίσω τους. Μπορούν να φερθούν πιο θαρραλέα όταν άλλα κράτη που βρίσκονται πίσω τους επεμβαίνουν. Εν ολίγοις για να κάνουν τα μικρά κράτη βήμα πολέμου, σημαντικές είναι οι συμμαχίες. Επίσης είναι πολύ σημαντικό για τα μικρά κράτη το αν κινδυνεύει η εδαφική ακεραιότητα και η συνέχιση του καθεστώτος. Τα μικρά κράτη όταν αντιμετωπίζουν αυτόν τον κίνδυνο, μπορεί να φερθούν πιο επιθετικά. Υπ΄αυτή την έννοια η Συρία μας υπενθυμίζει την ιστορία.

Η ιστορία ποια άλλα στοιχεία μας παρέχει σχετικά με την Συρία ;

Η Συρίας ενδεχομένως να θέλει να διαχυθεί ο πόλεμος στην περιοχή. Διότι η Συρία βλέπει πως αντιμετωπίζει σοβαρή απειλή ύπαρξης. Σε τέτοια κατάσταση τα κράτη μπορεί να πάρουν μεγάλα ρίσκα. Είναι στην φύση του ανθρώπου αυτό. Όσο αυξάνουν οι απειλές που αντιμετωπίζει κάποιος, τόσο αυξάνει και τα ρίσκα που παίρνει. Η ένταση κλειδώνει την σκέψη. Η Συρία έχει μεγάλη ένταση. Και εντέλει οι απολυταρχικοί ηγέτες σε στιγμές κρίσης μπορεί να πούνε πως ¨Αφού θα καώ εγώ, ας καούνε κι άλλοι, αφού θα φύγω εγώ, ας φύγουν και άλλοι¨.

Κανονικά ένα κράτος όταν ένα αεροπλάνο μπαίνει στα σύνορα του , τι κάνει ;

Κανονικά το προειδοποιεί. Δεν το χτυπά αμέσως. Αλλά εάν βλέπετε την κάθε κίνηση της άλλης χώρας ως απειλή, τότε η κατάσταση αλλάζει.

Το αεροπλάνο μας τι έκαμνε στον εναέριο χώρο της Συρίας ;

Δεν ξέρουμε λεπτομέρειες, αυτό συζητείται. Οι σχέσεις μας με την Συρία είναι κακές. Στην περιοχή δεν υπάρχει μόνο η Συρία. Υπάρχουν επίσης το Ιράν και το Ιράκ. Και σε σχέση με αυτά τα κράτη παίρνονται μέτρα και συγκεντρώνονται πληροφορίες.Στην περιοχή υπάρχουν πολλά θέματα. Στην ίδια περιοχή υπάρχει και το ραντάρ του Κιούρετζικ. Άλλωστε και πίσω από την αντιπαράθεση Τουρκίας-Συρίας υπάρχει και η μεγάλη αντιπαλότητα ΗΠΑ-Ιράν. Τα γεγονότα δεν μπορούν να ερμηνευτούν μόνο μέσα από την κρίση ανάμεσα σε Συρία και Τουρκία. Το ουσιώδες θέμα είναι το Ιράν. Υπάρχει ένας σοβαρός αγώνας ανάμεσα στην σύμμαχο μας τις ΗΠΑ και το Ιράν. Το σύστημα ραντάρ που εγκαταστάθηκε στο Κιούρετζικ της Μαλάτιας μπλόκαρε τις κινήσεις του Ιράν. Είναι ένα αμυντικό λένε σύστημα για να βλέπει τις προερχόμενες από το Ιράν απειλές, αλλά…Στην πραγματικότητα παγκοσμίως δεν υπάρχει τέτοιο σύστημα.

Τότε τι ακριβώς είναι αυτό που εγκαταστάθηκε στο Κιούρετζικ ;

Προσέξτε…Κάθε σύστημα αποκτά τον ρόλο του μέσα στο σενάριο πολέμου. Όταν σε μια στιγμή πολέμου το σύστημα των ραντάρ ενημερώνει για την πορεία των αεροπλάνων και πυραύλων της απέναντι πλευράς, τότε εκείνη την στιγμή σπάει την άμυνα εκείνης της χώρας. Και αυτό σημαίνει πως την καθιστά πιο ευάλωτη σε επιθέσεις. Δηλαδή εσείς μπορείτε να επιτεθείτε σε εκείνη την χώρα, αλλά εάν σας επιτεθεί εκείνη μπορείτε να δείτε την επίθεση και να την καταστρέψετε στον αέρα. Το σύστημα ραντάρ στο Κιούρετζικ μπλοκάρει ακριβώς τις κινήσεις αυτοπροστασίας του Ιράν. Θέλω να πω το εξής. Στην εξίσωση σχετικά με την Συρία εμπλέκονται Συρία, Ιράν, Αμερική και Τουρκία.

Εφόσον είναι τόσο εμπλεκόμενα τα πράματα, μπορεί δηλαδή η Συρία να κατέρριψε το τουρκικό αεροσκάφος χωρίς να ενημερώσει το Ιράν ;

Δεν λέω πως σίγουρα είναι μέσα και το Ιράν σε αυτή την ιστορία, αλλά είναι μια πιθανότητα. Το Ιράν αυτή τη στιγμή ακολουθεί μια πολύ προσεκτική, επιφυλακτική και καλυμμένη πολιτική, αλλά και αυτό όπως και η Συρία αντιμετωπίζει μια σοβαρή απειλή για την ύπαρξη του. Διότι μετά την Συρία, αυτόματα έρχεται η σειρά του Ιράν. Λίγο καιρό πριν ένας Ιρανός διπλωμάτης σε ένα συνέδριο είχε πει : ¨ Θα μας χτυπήσουν, το ξέρετε. Τι πρέπει να κάνουμε εμείς για αυτό ; Μήπως να περιμένουμε το χτύπημα του αεροπλάνου ; Ή να μόλις δούμε τον εχθρό να τον βομβαρδίσουμε και να του προκαλέσουμε ζημιά ;¨.

Το Ιράν προτιμά να γίνει ζωντανή βόμβα, έτσι δεν είναι ;

Μάλιστα. Και υπάρχουν και οι σχέσεις Συρίας-Ρωσίας. Με τον χρόνο θα φανεί πως και πόσο θα εμπλακεί η Ρωσία σε αυτή την κρίση.

Στην Συρία υπάρχουν ρωσικοί πύραυλοι. Μπορεί αυτοί οι πύραυλοι να χτύπησαν το αεροσκάφος ;

Δεν νομίζω. Η Ρωσία που πάντα μέχρι τώρα έπαιζε στο παρασκήνιο, δεν θα φανεί τώρα σαν πρωταγωνιστής. Διότι η Συρία για την Ρωσία αποτελεί ένα όχημα πίεσης προς τις ΗΠΑ, και ένα αντικείμενο παζαριού με τις ΗΠΑ. Για ποιο λόγο η Ρωσία να γίνει πρωταγωνιστής ; Από διάφορες πλευρές φαίνεται ότι αυτό δεν είναι κάτι το λογικό.

Η Ρωσία από ποια σκοπιά εμπλέκεται ;

Η Ρωσία από την μια δεν θέλει να υποστούν ζημία τα συμφέροντα της στην περιοχή, και από την άλλη βλέπει τα τεκταινόμενα στην Συρία, ως μια απειλή για την δική της εδαφική ακεραιότητα, σε σχέση με το θέμα που αντιμετωπίζει στην Τσετσενία. Ανησυχεί μήπως με βάση το παράδειγμα της Συρίας, διεθνοποιηθεί και το θέμα της Τσετσενίας. Δεν πρέπει να ξεχνάμε το πώς η Ρωσία κατέπνιξε την Τσετσενία. Η Ρωσία όπως και η Συρία είναι μια χώρα που δύναται να χρησιμοποιήσει άμετρη βία. Για αυτό η Ρωσία δεν θέλει να ανοίξει ο δρόμος για μια επέμβαση των Δυτικών στην Συρία. Σκέφτεται πως αν ανοίξει αυτός ο δρόμος μια μέρα μπορεί να φτάσει και στην ίδια. Όπως καταλαβαίνετε το θέμα της Συρίας είναι και περιφερειακό και παγκόσμιο. Το ΝΑΤΟ αυτή τη στιγμή δεν έχει επέμβει στα γεγονότα εκεί, αλλά…

Το ΝΑΤΟ υπάρχει περίπτωση να εμπλακεί στην Συρία ;

Η πιθανότητα αυτή υπάρχει και η Ρωσία θέλει να αποτρέψει την προσπάθεια των νατοϊκών χωρών να ελέγξουν την Συρία, όπως έγινε στην Λιβύη. Το Ιράν και η Συρία είναι χώρες πολύ σημαντικές για την Ρωσία. Η Ρωσία δεν μπορεί να παραβλέψει τελείως αυτές τις χώρες. Διότι εδώ έγκειται ο αγώνας μεταξύ ΗΠΑ-Ρωσίας. Ξέρετε πως οι ισχυροί πριν να έρθουν σε απευθείας σύγκρουση μεταξύ τους, μπορούν να κάνουν επίδειξη δύναμης μέσω τρίτων χωρών. Εντέλει υπάρχουν και οι έρευνες πετρελαίου στην Ανατολική Μεσόγειο.

Υπάρχει ένα διάστημα 15 λεπτών από τότε που η Συρία είδε το αεροσκάφος μας μέχρι την στιγμή που το χτύπησε. Δηλαδή δεν το χτύπησαν αμέσως, αλλά 15 λεπτά αργότερα. Κατά την γνώμη σας τι έγινε σε εκείνα τα 15 λεπτά ; Μήπως η Συρία ενημέρωσε την Ρωσία πριν να χτυπήσει το τουρκικό αεροπλάνο ;

Μπορούμε εύκολα να πούμε πως μπορεί να έγινε έτσι. Αλλά μπορεί και να μην έγινε έτσι. Αυτά θα φανούν με τον καιρό.

Ο συριακός στρατός μπορεί να χτύπησε το τουρκικό αεροπλάνο χωρίς να ρωτήσει τον Μπασάρ Άσσαντ ;

Δεν είναι δυνατόν να σκεφτούμε πως μπορεί να χτυπήθηκε το αεροσκάφος χωρίς να ενημερωθεί ο Ασσαντ. Κανονικά μέσα σε εκείνα τα 15 λεπτά έπρεπε με ψυχραιμία να προειδοποιήσουν τη Τουρκία, αλλά η Συρία εκλαμβάνει κάθε προσπάθεια της Τουρκίας ως απειλή.

Ποιος ο σκοπός για τον οποίο η Συρία για τον οποίο χτύπησε το αεροσκάφος ;

Για να απειλήσει την Τουρκία για την στήριξη της στην αντιπολίτευση, για να της δείξει πως εάν εμπλακεί περισσότερο το παιχνίδι δεν θα είναι τόσο απλό, και για να την κάνει να αισθανθεί πως θα αντιμετωπίσει ρίσκα μεγαλύτερα από αυτά που υποθέτει. Μπορεί να σχεδίασε να κόψει τις τουρκικές απειλές με την λογική πως ¨Όταν εγώ καίγομαι, θα κάψω κι εσένα που μπήκες σε αυτό τον δρόμο. Ο έλεγχος των γεγονότων δεν είναι στα χέρια σου¨.

…………………

Το συριακό καθεστώς έχει άδικο όταν εκλαμβάνει κάθε τι που πράττει η Τουρκία ως απειλή ;

Η Συρία έχει 100% άδικο όσον αφορά την καταπίεση που ασκεί πάνω στους πολίτες της, αλλά έχει δίκιο όσον αφορά τις απειλές από την Τουρκία. Διότι η Τουρκία έστησε την εξίσωση της πάω στο ότι η εξουσία στην Συρία πρέπει οπωσδήποτε να φύγει. Η Τουρκία έκανε πολύ μεγάλο λάθος. Πρόβλεψε πως οι σύμμαχοι θα έκαναν κινήσεις σαν αυτές που έκαναν στην Λιβύη. Πίστεψε πως η Συρία θα έπεφτε πολύ γρήγορα σαν την Λιβύη.

…………..

Η τουρκική κοινή γνώμη αγαπάει την ισχύ και το ισχυρό κράτος. Της αρέσει πολύ η Τουρκία στην περιοχή να είναι μια χώρα που ο λόγος της ακούγεται . Αλλά όταν η ισχύς αρχίζει να εκφράζεται με επιδείξεις, παύει να είναι ισχύς και γίνεται αδυναμία. Το κόμμα ΑΚΠ που συνεχώς κάνει λόγο για ισχύ και φέρνει μαζί του τις συνεχείς επιδείξεις ισχύος, και η Τουρκία αντί να σταθεροποιήσει την ισχύ της στην περιοχή με νηφάλιες και ήρεμες κινήσεις προέβη σε υπερβολική επίδειξη δύναμης, προέβη σε σόου ισχύος και πήρε ρίσκα. Κι όμως ένα ισχυρό κράτος δεν έχει ανάγκη από τόσες κραυγές και επιδείξεις ισχύος.

 

Η Τουρκία είναι λοιπόν τόσο ισχυρή όσο ισχυρίζεται ;

Η ισχύς δεν είναι κάτι που κερδίζεται μόνο επειδή εσύ το λες. Ούτε έρχεται η ισχύς με επιδείξεις ισχύος. Η ισχυρή χώρα προκαλεί και ελέγχει γεγονότα. Έγινε αντιληπτό πως τα βήματα και οι υπολογισμοί της Τουρκίας στην εξωτερική πολιτική δεν ήταν λεπτομερείς και εμβριθείς. Αποκαλύφθηκε μια Τουρκία που δεν μπορεί να ελέγξει τα γεγονότα, που έχει χάσει τον έλεγχο τους και τρέχει πίσω από αυτά. Φάνηκε πως δεν υπήρχε λογαριασμός στην εξωτερική πολιτική. Άλλωστε το να λες συνέχεια πως ¨είμαι ισχυρός¨ είναι ένδειξη αδυναμίας.

……………….

 Εφ. Ταράφ  28/6/2012

Μοιραστείτε
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Pin on PinterestEmail this to someone
Κατηγορία: ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ | Ετικέτα: | Σχολιάστε

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν κοινοποιείται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *